Hoofdnavigatie

Vraag schriftelijk advies aan
KENNISBANK

Kennisbank personeel: de eerste werknemer praktisch voorbereiden

Een eerste werknemer aannemen verandert de organisatie van uw onderneming. Naast een contract zijn afspraken nodig over werk, administratie, toegang en begeleiding. Deze kennisbankcategorie leidt naar de gids over de eerste werknemer en helpt om de voorbereiding over verschillende verantwoordelijken te verdelen. De nadruk ligt op het organiseren van de start. Individuele contractvoorwaarden en juridische verplichtingen moeten daarnaast op de concrete werkrelatie worden beoordeeld.

Lees de toelichting →
Artikel

Herplaatsingsplicht van de werkgever: zoek concreet naar passend werk

Een vervallen arbeidsplaats betekent niet automatisch dat een werknemer het bedrijf moet verlaten. Bij veel ontslaggronden moet de werkgever onderzoeken of herplaatsing in een passende functie binnen een redelijke termijn mogelijk is, zo nodig met scholing. Die beoordeling staat los van de selectie van werknemers voor ontslag. Een verwijzing naar de algemene vacaturewebsite is vaak te weinig om te laten zien wat voor deze werknemer is onderzocht. De kern is een concrete vergelijking tussen beschikbare mogelijkheden en het profiel van de betrokken medewerker.

Lees de gids
Artikel

Ontslag via UWV of kantonrechter: laat de ontslaggrond de route bepalen

Wie een arbeidsovereenkomst wil beëindigen, moet eerst vaststellen op welke grond dat gebeurt. De werkgever kan niet uitsluitend kiezen voor de instantie die het snelst of het goedkoopst lijkt. Bedrijfseconomische redenen en langdurige arbeidsongeschiktheid worden in beginsel via UWV behandeld; andere persoonlijke ontslaggronden horen doorgaans bij de kantonrechter. Daarnaast kunnen partijen zelf een beëindigingsregeling overeenkomen. Iedere route kent eigen stappen, bewijsstukken en gevolgen. Een zorgvuldige voorbereiding voorkomt dat een inhoudelijk dossier bij de verkeerde procedure terechtkomt.

Lees de gids
Artikel

Bedenktijd bij een vaststellingsovereenkomst: let op totstandkoming en ontvangst

Een werknemer die met beëindiging van zijn arbeidsovereenkomst instemt, kan onder de wettelijke voorwaarden binnen een korte periode terugkomen op die overeenkomst. Deze bedenktijd biedt ruimte om een ingrijpende beslissing te heroverwegen. Het gaat niet om een vrijblijvende verlenging van de onderhandelingen. De werknemer moet de overeenkomst tijdig en schriftelijk ontbinden. Voor een goede beoordeling zijn daarom het moment van totstandkoming, de vermelding van het recht en de ontvangst van de verklaring belangrijker dan alleen de datum die boven het document staat.

Lees de gids
Artikel

Finale kwijting in een VSO: welke aanspraken sluit u af?

Met finale kwijting spreken partijen doorgaans af dat zij na de overeengekomen afwikkeling niets meer van elkaar te vorderen hebben binnen de afgesproken reikwijdte. Die slotzin kan daardoor even belangrijk zijn als de ontslagvergoeding. Een onbetaalde bonus, een betwiste leaseafrekening of een nog onbekende schadepost verdwijnt niet vanzelf buiten de overeenkomst omdat deze nergens een eigen kopje heeft. Wie een vaststellingsovereenkomst beoordeelt, moet daarom eerst inventariseren wat wordt afgerekend en vervolgens bepalen welke kwesties juist open moeten blijven.

Lees de gids
Artikel

Ziekte en een vaststellingsovereenkomst: beslissen met de juiste tijdlijn

Een ontslagvoorstel tijdens ziekte gaat niet alleen over een vergoeding en een einddatum. Met instemming kan een werknemer afstand doen van een dienstverband waarin nog recht op loon en begeleiding bestaat. Dat kan gevolgen hebben voor een Ziektewetuitkering. UWV waarschuwt dat een zieke werknemer die een vaststellingsovereenkomst tekent waarschijnlijk geen Ziektewetuitkering krijgt. Laat daarom eerst vaststellen welke verplichtingen nog bestaan, wanneer de ziekte begon en wat beëindiging concreet verandert. Een formulering in de overeenkomst kan de werkelijke gezondheidssituatie niet vervangen.

Lees de gids
Artikel

Nevenwerkzaamhedenbeding: beoordeel de reden achter een beperking

Een werknemer kan naast zijn baan voor een andere organisatie werken of een eigen activiteit opbouwen. Een nevenwerkzaamhedenbeding probeert zulke activiteiten tijdens het dienstverband te regelen. Artikel 7:653a BW bepaalt dat een beding dat arbeid voor anderen buiten de werktijden verbiedt of beperkt, nietig is tenzij daarvoor een objectieve rechtvaardiging bestaat. Een werkgever kan dus niet volstaan met de wens om iedere beschikbare avond te controleren. Tegelijk kan een concrete combinatie van werkzaamheden wel een risico opleveren dat een gerichte beperking rechtvaardigt.

Lees de gids
Artikel

Geheimhouding na uitdiensttreding: informatie zorgvuldig achterlaten

Bij vertrek neemt een werknemer kennis en ervaring mee. Dat betekent niet dat hij ook klantbestanden, broncode of vertrouwelijke prijsafspraken mag meenemen. Een geheimhoudingsbeding kan na uitdiensttreding blijven gelden, afhankelijk van de gemaakte afspraken. Daarnaast beschermt de Wet bescherming bedrijfsgeheimen bepaalde informatie zelfstandig tegen onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar maken. Een goede vertrekregeling maakt daarom onderscheid tussen persoonlijke vakbekwaamheid en beschermde bedrijfsinformatie. Alleen verklaren dat ‘alles geheim blijft’ helpt weinig wanneer niemand weet welke bestanden nog op een privéapparaat staan.

Lees de gids
Artikel

Eenzijdig arbeidsvoorwaarden wijzigen: van bedrijfsplan naar juridische toets

Een werkgever kan goede redenen hebben om werk anders te organiseren. Daarmee staat nog niet vast dat een afgesproken arbeidsvoorwaarde eenzijdig mag veranderen. Eerst moet duidelijk zijn wat partijen hebben afgesproken en of de voorgenomen maatregel die afspraak werkelijk wijzigt. Daarna volgt de passende juridische toets. Een schriftelijk wijzigingsbeding is daarbij relevant, maar geeft geen onbeperkte bevoegdheid. Zonder zo’n beding kan onder omstandigheden een redelijk wijzigingsvoorstel betekenis hebben. Het verschil tussen deze routes bepaalt welke feiten en belangen moeten worden onderzocht.

Lees de gids
Artikel

Overgang van onderneming: wat verandert er voor het personeel?

Bij de verkoop of verplaatsing van bedrijfsactiviteiten kan personeel van rechtswege overgaan naar een andere werkgever. Of dat gebeurt, hangt niet alleen af van de titel van het koopcontract. De wettelijke regeling kijkt naar de overdracht van een economische eenheid die haar identiteit behoudt. Onderzoek daarom wat feitelijk wordt voortgezet: activiteiten, organisatie, middelen en betrokken werknemers. Een afspraak tussen koper en verkoper om uitsluitend machines over te dragen geeft niet automatisch antwoord op de arbeidsrechtelijke gevolgen.

Lees de gids
Artikel

Een ondernemingsraad instellen: van personeelsomvang naar verkiezingen

Een groeiende onderneming moet tijdig onderzoeken of een ondernemingsraad verplicht is. De Wet op de ondernemingsraden koppelt die verplichting in beginsel aan een onderneming waarin gewoonlijk ten minste vijftig personen werkzaam zijn. Dat vraagt meer dan een momentopname van het aantal loonstroken. Ook de afbakening van de onderneming en de wettelijke omschrijving van werkzame personen zijn relevant. Begin daarom met een controleerbare telling en organiseer daarna de verkiezing, zodat medezeggenschap niet pas wordt geregeld wanneer een belangrijk besluit al voorligt.

Lees de gids
Artikel

Adviesrecht van de ondernemingsraad: invloed voordat het besluit vaststaat

Het adviesrecht geeft de ondernemingsraad een positie bij belangrijke besluiten over de onderneming. Een directie mag de raad niet uitsluitend informeren nadat alle relevante keuzes zijn gemaakt. Artikel 25 WOR verlangt dat advies wordt gevraagd op een moment waarop het nog wezenlijke invloed kan hebben. De voorbereiding draait daarom om de inhoud én de volgorde van besluitvorming. Welke keuze ligt voor, welke alternatieven bestaan en welke verplichtingen zijn al aangegaan? Die vragen bepalen of het overleg nog werkelijk betekenis kan hebben.

Lees de gids
Artikel

Instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij personeelsregelingen

Een werkgever die een collectieve personeelsregeling invoert, wijzigt of intrekt, moet onderzoeken of instemming van de ondernemingsraad nodig is. Artikel 27 WOR noemt de betrokken onderwerpen. Het gaat bijvoorbeeld om regelingen over arbeids- en rusttijden, personeelsbeoordeling en verwerking van werknemersgegevens. De toets begint bij de inhoud en werking van de regeling. Een nieuw systeem kan meerdere onderwerpen tegelijk raken. Alleen kijken naar de naam van een beleidsdocument of naar de afdeling die het invoert, geeft daarom geen betrouwbare afbakening.

Lees de gids
Artikel

Risico-inventarisatie en -evaluatie: van waarneming naar uitgevoerde maatregel

Een risico-inventarisatie en -evaluatie, meestal RI&E genoemd, beschrijft welke veiligheids- en gezondheidsrisico’s het werk met zich brengt. Het document hoort bij een aanpak die risico’s daadwerkelijk vermindert. Een ingevulde vragenlijst zonder passend plan van aanpak is daarom onvoldoende. De werkgever moet weten waar blootstelling ontstaat, welke maatregelen al werken en welke verbeteringen nog nodig zijn. De Arbowet verlangt bovendien dat de RI&E wordt aangepast wanneer ervaringen, gewijzigde werkzaamheden of nieuwe inzichten daarvoor aanleiding geven.

Lees de gids
Artikel

Wettelijk minimumloon toepassen: controleer het uurloon en de juiste periode

Het wettelijk minimumloon wordt sinds 2024 per uur vastgesteld. Een werkgever kan daarom niet voor iedere werknemer hetzelfde oude maandminimum gebruiken, ongeacht arbeidsduur. Voor 2026 moet bovendien onderscheid worden gemaakt tussen de bedragen vanaf januari en vanaf juli. De controle vraagt een combinatie van leeftijd, relevante uren en loonbestanddelen. Een salarisstrook met een hoog totaalbedrag bewijst niet vanzelf dat aan het minimum is voldaan, bijvoorbeeld wanneer daarin ook kostenvergoedingen of vakantiegeld zijn opgenomen die voor deze toets niet meetellen.

Lees de gids
Artikel

Werkkostenregeling toepassen: bepaal eerst hoe de vergoeding wordt behandeld

De werkkostenregeling, afgekort WKR, regelt hoe bepaalde vergoedingen en verstrekkingen aan werknemers voor de loonheffingen worden behandeld. De vrije ruimte is daarbij slechts één onderdeel. Sommige kosten vormen geen loon, andere vallen onder een gerichte vrijstelling of nihilwaardering en weer andere kunnen als eindheffingsloon worden aangewezen. Wie alle personeelsuitgaven rechtstreeks bij elkaar optelt, krijgt daarom geen betrouwbare WKR-berekening. Begin met de betekenis van iedere uitgave en verbind die beoordeling met de administratie en het moment van verstrekken.

Lees de gids
Artikel

Identiteit van een werknemer controleren vóór de eerste werkdag

Een werkgever moet vaststellen wie de nieuwe werknemer is en of deze persoon in Nederland mag werken. Dat zijn samenhangende, maar verschillende controles. Een burgerservicenummer of ondertekend arbeidscontract beantwoordt de vraag naar het werkrecht niet zelfstandig. Ook het ontvangen van een foto van een document bewijst nog niet dat het document echt is en bij de betrokken persoon hoort. Richt daarom een controle in die vóór de start wordt afgerond en waarvan de uitkomst zorgvuldig kan worden onderbouwd.

Lees de gids
Artikel

A1-verklaring bij werken in het buitenland: bewijs van sociale verzekering

Wie tijdelijk in een ander land werkt, kan onder voorwaarden sociaal verzekerd blijven in Nederland. Een A1-verklaring of certificate of coverage kan dat aantonen binnen het toepasselijke internationale stelsel. De verklaring is geen algemene toestemming om overal te werken en bepaalt niet zelfstandig waar loonbelasting wordt betaald. Voor een bruikbare aanvraag moet daarom eerst duidelijk zijn in welke landen iemand werkt, waar hij woont en hoe het arbeidsverband is ingericht. Die feiten zijn belangrijker dan de naam die de werkgever aan een buitenlandse opdracht geeft.

Lees de gids

Begin bij de taak waarvoor u iemand nodig heeft

Beschrijf welke werkzaamheden structureel moeten worden uitgevoerd en wat u van de nieuwe medewerker verwacht. Een functietitel alleen geeft daarvoor weinig richting. Welke resultaten zijn belangrijk, wie geeft instructies en welke middelen zijn nodig? Dit gesprek helpt om de vacature en latere afspraken op hetzelfde werk te baseren.

Kijk ook naar uw eigen beschikbaarheid. Een eerste medewerker kan begeleiding nodig hebben terwijl u zelf klanten bedient of projecten uitvoert. Als niemand tijd heeft voor instructie en vragen, kan een zorgvuldig opgesteld contract dat organisatorische gebrek niet oplossen. De voorbereiding moet daarom zowel de nieuwe rol als de verantwoordelijkheid van de ondernemer zichtbaar maken.

Gebruik de gids als startplanning

De gids eerste werknemer aannemen verbindt contractuele voorbereiding met praktische stappen vóór en na de eerste werkdag. Lees haar met uw gewenste startdatum in gedachten. Noteer welke informatie al beschikbaar is en welke afstemming met salarisadministratie of andere partijen nog moet plaatsvinden.

De officiële informatie van KVK en Rijksoverheid biedt achtergrond bij werkgeverschap en arbeidsafspraken. Uw eigen verplichtingen kunnen afhangen van de omstandigheden en toepasselijke regelingen. Een algemene checklist is daarom geen bewijs dat ieder onderdeel voor uw onderneming is afgerond. Gebruik haar om onderzoeksvragen en taken te verzamelen, waarna de relevante punten gericht worden gecontroleerd.

Verdeel de voorbereiding over vier verantwoordelijkheden

Bij een klein bedrijf kan één persoon meerdere rollen hebben. Toch helpt het om de taken afzonderlijk te benoemen en te controleren of iedere verantwoordelijkheid is belegd.

VerantwoordelijkheidWat moet worden voorbereid?Vraag vóór de eerste werkdag
LeidinggevendeTaken, instructies en begeleidingWie beantwoordt praktische vragen en bespreekt voortgang?
Contract en voorwaardenPassende afspraken en relevante bijlagenZijn openstaande keuzes beoordeeld en duidelijk vastgelegd?
AdministratieBenodigde gegevens en loonprocesWeet iedere betrokkene wat wanneer moet worden aangeleverd?
Systemen en werkplekMiddelen, toegang en basisinstructiesKan de medewerker het werk veilig en doelgericht beginnen?

Maak van de eerste maand een gecontroleerde overgang

Een goede start eindigt niet bij het uitreiken van een laptop of sleutel. Plan momenten om te bekijken of taken, uren en verwachtingen duidelijk zijn. Vraag welke informatie ontbreekt en of de afgesproken werkverdeling in de praktijk functioneert. Kleine onduidelijkheden zijn vaak eenvoudiger te herstellen voordat zij vaste gewoonten worden.

Controleer ook de aansluiting met de administratie. Kloppen de afgesproken gegevens in het systeem en weet de medewerker hoe wijzigingen of vragen worden gemeld? De ondernemer moet informatie uit de dagelijkse uitvoering tijdig delen met degene die de loonverwerking verzorgt. Een salarisadministratie kan niet zelfstandig weten dat een afspraak of feitelijke situatie is veranderd.

Een nieuwe medewerker krijgt alle systeemrechten

In dit fictieve voorbeeld wil een ondernemer dat een nieuwe medewerker snel kan beginnen. Hij geeft toegang tot alle mappen en accounts, omdat het uitzoeken van passende rechten tijd kost. Daardoor zijn ook klant- en personeelsgegevens zichtbaar die voor de functie niet nodig zijn. De organisatorische haast heeft een gegevensvraag gecreëerd.

De voorbereiding had per taak kunnen vastleggen welke toegang nodig is en wie die goedkeurt. Later kan worden gecontroleerd of extra rechten werkelijk noodzakelijk zijn. Het voorbeeld laat zien dat personeelsstart en privacy elkaar raken, terwijl zij niet hetzelfde onderwerp zijn. Bij bredere onduidelijkheid over gegevensprocessen kan een AVG-audit als aparte beoordeling relevant zijn.

Contractkeuze en praktische onboarding onderscheiden

Deze categorie gaat over de organisatie van de eerste werknemer. De inhoud van een arbeidscontract vraagt een eigen beoordeling van voorwaarden en toepasselijke regels. Daarvoor vindt u ondersteuning bij arbeidsovereenkomsten en zzp-afspraken. Vermeld duidelijk of het om een werknemer of een voorgenomen zelfstandige opdracht gaat; die relaties mogen niet alleen op basis van een gekozen titel worden gelijkgesteld.

Voor een aanvraag zijn de werkzaamheden, gewenste startdatum en bestaande afspraken de belangrijkste informatie. Noem omstandigheden zoals een cao of grensoverschrijdend werk. De gids helpt u een takenlijst voor de start te maken, terwijl de dienstpagina uitlegt welke documentondersteuning kan worden afgesproken. Zo blijven praktische voorbereiding en individuele juridische beoordeling verbonden, met een duidelijke eigen uitkomst voor ieder onderdeel.

Bewaar de afspraken voor later beheer

Leg vast waar de geldende contractversie, instructies en contactgegevens te vinden zijn. Als uw onderneming later meer personeel krijgt, vormt die ordening een bruikbaar vertrekpunt. Kopieer inhoudelijke afspraken echter niet automatisch naar iedere volgende medewerker. Nieuwe functies en omstandigheden kunnen andere keuzes vragen, ook wanneer de praktische startprocedure grotendeels dezelfde blijft.

Bronnen bij dit onderwerp

We gebruiken deze instelling niet voor advertentiepersonalisatie. U kunt uw keuze op elk moment wijzigen via Cookie-instellingen. Lees de cookieverklaring.