Bepaal eerst wat tot het te verklaren vermogen behoort
Maak een overzicht van relevante bezittingen en schulden. Denk aan liquide middelen, ondernemingsbelangen, vastgoed en beleggingen. Een hoge waarde van een bedrijf is niet hetzelfde als geld dat direct op een rekening beschikbaar is. Vermeld daarom de aard van ieder vermogensbestanddeel en de gebruikte waarderingsbasis. Een schatting moet herkenbaar blijven als schatting, zeker wanneer een marktwaarde sterk kan afwijken van de historische aanschafprijs.
Vraag welke periode en welke persoon of UBO het onderzoek betreft. De vermogenspositie van een groep is niet automatisch het privévermogen van de aandeelhouder. Ook gezamenlijke eigendom vraagt uitleg over ieders aandeel. Door de reikwijdte vast te leggen voorkomt u dat financiële gegevens van verschillende personen of vennootschappen onbedoeld worden opgeteld. De onderbouwing moet aansluiten op degene over wie de instelling informatie vraagt.
Een vermogentijdlijn met belangrijke omslagpunten
| Gebeurtenis | Mogelijke bewijsstukken | Te verklaren effect |
|---|---|---|
| Onderneming opgebouwd | Jaarstukken, eigendomsgegevens en relevante uitkeringen. | Onderscheiden welke waarde in het bedrijf bleef en welke middelen privé beschikbaar kwamen. |
| Onderneming verkocht | Verkoopovereenkomst en afrekening van de transactie. | De netto opbrengst na schulden, kosten en eventuele voorwaardelijke betalingen. |
| Vermogen geërfd | Passende nalatenschapsdocumenten en verdelingsinformatie. | Wat daadwerkelijk is verkregen en in welke vorm het vermogen is ontvangen. |
| Beleggingen aangehouden | Relevante portefeuilleoverzichten en transacties. | De verhouding tussen oorspronkelijke inleg, rendement, onttrekkingen en huidige waarde. |
Het verhaal laten aansluiten op de omvang
Een algemene verklaring dat iemand succesvol ondernemer is geweest, geeft weinig inzicht in een omvangrijk vermogen. Beschrijf welke onderneming, welke periode en welke financiële gebeurtenissen de opbouw verklaren. Gebruik kernstukken die de grote bewegingen ondersteunen. Niet ieder klein detail hoeft dezelfde diepgang te krijgen, maar de belangrijkste bron moet controleerbaar zijn. Een vermogensverklaring die vooral op reputatie steunt, laat de economische aansluiting open.
Houd rekening met uitgaven en verplichtingen. Tien jaar bruto inkomen is niet automatisch gelijk aan tien jaar gespaard vermogen. Belastingen, levensonderhoud, investeringen en schulden kunnen het opgebouwde bedrag beïnvloeden. De toelichting hoeft geen volledig privéhuishoudboekje te worden wanneer dat niet nodig is, maar mag relevante tegenposten niet negeren. Een plausibele bandbreedte met onderbouwde grote gebeurtenissen kan bruikbaarder zijn dan een exact bedrag zonder verklarende gegevens.
Vermogen zit vooral in aandelen van het eigen bedrijf
Een fictieve cliënt vermeldt een vermogen van enkele miljoenen euro. Het grootste deel betreft een belang in een niet-beursgenoteerde onderneming. De cliënt wil een transactie betalen met een relatief klein banksaldo. Het onderzoek onderscheidt daarom de vermogensopbouw van de concrete betaalmiddelen. Voor het ondernemingsbelang worden eigendom en waarderingsbasis toegelicht; voor de betaling wordt de afzonderlijke bron van de liquide middelen onderzocht.
Deze scheiding voorkomt dat een hoge ondernemingswaarde ten onrechte als bewijs voor de herkomst van iedere bankbetaling wordt gebruikt. De cliënt levert een overzicht van relevante bedrijfsresultaten en uitkeringen, zonder te suggereren dat alle winst privé is ontvangen. De pagina over herkomst van middelen behandelt de concrete geldstroom. Beide dossiers kunnen elkaar ondersteunen, maar beantwoorden verschillende vragen en moeten daarom herkenbaar blijven.
Historische buitenlandse informatie zorgvuldig gebruiken
Bij vermogen dat in verschillende landen is opgebouwd, kunnen documenten in andere valuta en talen beschikbaar zijn. Vermeld de oorspronkelijke bedragen en de gebruikte omrekening. Leg relevante veranderingen in namen of ondernemingsstructuren uit. Wanneer oude stukken moeilijk verkrijgbaar zijn, beschrijf wat ontbreekt en welke andere betrouwbare informatie beschikbaar is. Een eigen tijdlijn kan helpen ordenen, maar moet verwijzen naar bronnen en onzekerheden in plaats van die te verbergen.
De omvang van het onderzoek hangt samen met de wettelijke verplichting en het concrete risico. Bij een PEP-beoordeling kan vermogensherkomst een bijzondere rol spelen. Lever een samenhangend pakket aan met een overzicht, kernstukken en een toelichting op de belangrijkste verschillen. De instelling bepaalt of verdere verificatie nodig is. Een bruikbare onderbouwing laat zien hoe het vermogen economisch kon ontstaan en waar de huidige positie uit bestaat, zonder waarden, inkomsten en beschikbare betaalmiddelen door elkaar te halen.
Onderscheid waardering van beschikbaar vermogen
Een geschatte waarde van aandelen of vastgoed betekent niet dat hetzelfde bedrag direct als liquide middelen beschikbaar is. Beschrijf daarom welke vermogensbestanddelen worden genoemd en hoe hun waarde is onderbouwd. Vermijd het optellen van dezelfde economische waarde via meerdere houdsters. Bij een concreet betalingsvraagstuk blijft vervolgens een afzonderlijke aansluiting nodig tussen het vermogensbestanddeel en het geld dat daadwerkelijk voor de transactie wordt gebruikt.
Bronnen bij dit onderwerp
- Ministerie van Financiën — Algemene leidraad WwftGeraadpleegd op 2026-09-14
- Ondernemersplein — Cliëntenonderzoek tegen witwassen en terrorismefinancieringGeraadpleegd op 2026-09-14