Leg het kredietbesluit vóór de overeenkomst vast
Beschrijf de gewenste hoofdsom, het doel en de terugbetalingsbron. Verzamel informatie over inkomen, vermogen, andere schulden en beschikbare zekerheden van de aandeelhouder. Maak duidelijk welke gegevens zijn gecontroleerd en welke nog op aannames berusten. Een verklaring dat de aandeelhouder vermogend is zonder onderbouwing helpt weinig bij de risicobeoordeling.
Beoordeel daarnaast het belang van de BV. Welk rendement wordt verwacht en hoeveel liquiditeit blijft beschikbaar? Laat de besluitvorming aansluiten op bevoegdheden en eventuele belangenconflicten. Wanneer dezelfde persoon aan beide kanten betrokken is, verdient de vastlegging extra zorg. Het kredietbesluit moet begrijpelijk blijven voor een andere bestuurder of toekomstige administrateur die niet bij de oorspronkelijke bespreking aanwezig was. De contracttekst volgt vervolgens de voorwaarden die op deze analyse zijn gebaseerd.
Bepaal rente vanuit het concrete risico
De Belastingdienst noemt onder meer marktrendement, terugbetalingsrisico en de keuze tussen vaste en variabele rente als relevante factoren. Er bestaat geen algemeen percentage dat iedere aandeelhouderslening zakelijk maakt. De leningvoorwaarden en kredietpositie moeten in de renteonderbouwing terugkomen.
Leg vast welke vergelijkingsgegevens zijn gebruikt en waarom zij passen bij de positie van de BV als geldgever. Kopieer niet zonder analyse een hypotheekadvertentie of een zakelijk banktarief. Verschillen in zekerheden, looptijd en risico kunnen groot zijn. Maak ook duidelijk wanneer een variabele rente wordt aangepast en op welke basis. De onderbouwing moet uitvoerbaar zijn: een formule zonder herkenbare referentie of aanpassingsdatum kan bij de jaarlijkse renteberekening tot discussie en willekeur leiden.
Contractcontrole bij een lening met onderpand
Voor een fictieve lening met een waardevol onderpand controleert de beoordelaar niet alleen of het woord zekerheid in het contract staat. De afspraken moeten duidelijk maken hoe die zekerheid in de praktijk werkt.
- Identificeer het onderpand nauwkeurig en controleer wie eigenaar is en welke eerdere rechten daarop rusten.
- Leg vast welke vestigingshandeling nodig is om het overeengekomen zekerheidsrecht daadwerkelijk tot stand te brengen.
- Beschrijf wanneer de waarde opnieuw wordt beoordeeld en welke informatie de aandeelhouder daarvoor aanlevert.
- Bepaal welke actie volgt wanneer de dekking onvoldoende wordt, zoals aanvullende zekerheid of een passende aflossing.
- Controleer of de aflossingsdata, rentetermijnen en gevolgen van niet-nakoming overeenkomen met het vooraf goedgekeurde kredietbesluit.
Aflossing moet een controleerbaar schema hebben
Maak onderscheid tussen een lening die periodiek wordt afgelost en een lening waarvan de hoofdsom aan het einde terugkomt. Bij een aflossingsvrije constructie moet de eindaflossing geloofwaardig zijn en verdienen aanvullende zekerheden aandacht. De verwachting dat later wel een oplossing ontstaat is geen uitgewerkt kredietplan.
Neem bedragen, vervaldata en betaalwijze op in het schema. Beschrijf ook de behandeling van extra aflossingen en eventuele kosten of aanpassing van rente. Laat de administratie het schema gebruiken voor signalering. Een lening waarvan de termijn jaarlijks ongemerkt wordt verlengd, wijkt af van de oorspronkelijke beoordeling. Iedere verlenging moet daarom inhoudelijk worden bekeken. De aandeelhouder en de BV moeten dezelfde actuele afspraken hanteren, zodat een achterstand niet verdwijnt doordat alleen één spreadsheet is aangepast.
Niet-nakoming vraagt handelen van de BV
Als rente of aflossing uitblijft, moet de BV de situatie beoordelen zoals een zakelijke geldgever dat zou doen. Onderzoek de oorzaak, de actuele terugbetalingscapaciteit en mogelijke herstelafspraken. Leg communicatie en besluiten vast. Het steeds toevoegen van onbetaalde rente aan de hoofdsom zonder analyse kan het risico vergroten.
De Belastingdienst waarschuwt dat onzakelijke voorwaarden of het niet naleven van afspraken fiscale gevolgen kunnen hebben, waaronder behandeling als een betaling aan de aandeelhouder. Dat vraagt een beoordeling van de concrete feiten. Trek niet uitsluitend uit één gemiste termijn een definitieve fiscale conclusie, maar laat het probleem ook niet jarenlang voortbestaan. Een realistisch herstelplan en aantoonbare opvolging zijn belangrijker dan een standaardherinnering die niemand verder bewaakt.
Het jaardossier verbindt contract en boekhouding
Maak jaarlijks een overzicht van uitstaande hoofdsom, ontvangen aflossingen, berekende rente en eventuele achterstanden. Vergelijk dit met het contract en de persoonlijke schuldopgave van de aandeelhouder. Werk de kredietinformatie bij wanneer omstandigheden wezenlijk veranderen, bijvoorbeeld door verkoop van onderpand, inkomensverlies of nieuwe financieringen.
Controleer afzonderlijk of de totale positie onder excessief lenen bij de eigen BV valt. Een zakelijke overeenkomst voorkomt die heffing niet automatisch, en een schuld onder de grens ontslaat de BV niet van zakelijke kredietvoorwaarden. Bij gewijzigde afspraken moeten ook de fiscale verwerking en mogelijke waarderingsgevolgen worden onderzocht. Het afgeronde dossier toont uiteindelijk drie samenhangende elementen: waarom de BV het krediet verstrekte, welke afdwingbare afspraken gelden en hoe partijen deze in het afgelopen jaar daadwerkelijk hebben nagekomen.
Bronnen bij dit onderwerp
- Belastingdienst — Zakelijke voorwaardenGeraadpleegd op 2026-09-13
- Belastingdienst — Een leningsovereenkomst makenGeraadpleegd op 2026-09-13
- Belastingdienst — Een zakelijke rente bepalenGeraadpleegd op 2026-09-13
- Belastingdienst — Gevolgen onzakelijk handelenGeraadpleegd op 2026-09-13