Maak één overzicht van alle relevante schulden
Verzamel de leningen en rekening-courantposities bij alle betrokken eigen vennootschappen. Alleen naar de holding kijken kan onvoldoende zijn wanneer ook bij een werkmaatschappij is geleend. Schulden van fiscale partners worden volgens de regeling gezamenlijk beoordeeld; het is niet simpelweg een afzonderlijke basisgrens per persoon of per BV.
Neem daarnaast mogelijke verbonden personen en indirecte financieringsvormen mee in de inventarisatie. Voor toerekening van schulden van verbonden personen gelden eigen voorwaarden; tel niet zonder analyse ieder familielid en iedere lening volledig bij uw persoonlijke saldo op. Leg per post vast wie juridisch leent, welke vennootschap geld verstrekt en waarom de schuld wel of niet in de berekening wordt opgenomen. Vorderingen op de BV worden niet zomaar met de relevante schulden verrekend.
De eigenwoninguitzondering precies afbakenen
Bepaalde eigenwoningschulden blijven buiten de toets. Daarvoor is in beginsel een hypotheekrecht ten gunste van de BV vereist. De Belastingdienst beschrijft een uitzondering op die hypotheekvoorwaarde voor eigenwoningschulden die al op 31 december 2022 bestonden. De kwalificatie als eigenwoningschuld moet zelf eveneens juist zijn.
Bewaar daarom de leningsovereenkomst, bestedingsstukken, hypotheekdocumenten en informatie over de historische schuld. Een lening met de naam woningfinanciering is niet zonder meer volledig uitgezonderd. Extra opnames voor andere doeleinden moeten apart worden beoordeeld. Laat ook wijzigingen na 2022 onderzoeken in plaats van de oude uitzondering automatisch op iedere verhoging toe te passen. Een gesplitst overzicht voorkomt dat consumptieve bedragen ongemerkt meeliften met het deel dat daadwerkelijk onder de eigenwoningregels valt.
Twee jaren met dezelfde schuldpositie
Neem een fictieve DGA zonder relevante partnerschulden, verbonden-personenschulden of eigenwoninguitzondering. Er zijn ook geen eerder belaste fictieve voordelen. Op 31 december van het eerste voorbeeldjaar bedraagt de relevante schuld € 620.000. Bij een basisgrens van € 500.000 ontstaat dan een fictief regulier voordeel van € 120.000.
In het volgende jaar wordt de drempel aangepast voor het eerder belaste bedrag. Als de schuld onder verder gelijke omstandigheden op € 620.000 blijft, wordt niet automatisch opnieuw dezelfde € 120.000 belast. De fiscale historie moet dus worden meegenomen. Daalt de schuld later door aflossing, dan kan binnen de regels een negatief fictief regulier voordeel ontstaan. Het voorbeeld laat zien waarom een jaarlijkse vergelijking met uitsluitend € 500.000 zonder historisch overzicht een verkeerde uitkomst kan geven.
De lening blijft na heffing bestaan
Box 2-heffing over een bovenmatige schuld betekent niet dat de BV dat deel heeft kwijtgescholden. De volledige lening blijft bestaan en de zakelijke afspraken, rente en aflossing blijven van belang. De BV blijft de vordering administreren. Volgens de Belastingdienst hoeft over dit fictieve voordeel geen dividendbelasting te worden ingehouden.
Verwerk de heffing daarom niet als een gewone aflossing of dividendboeking in de BV. Houd het persoonlijke fiscale voordeel apart van de juridische leningstand. Wie deze twee door elkaar haalt, kan de vordering ten onrechte verlagen en vervolgens te weinig rente berekenen. De onderneming en de DGA hebben na de belastingheffing nog steeds dezelfde oorspronkelijke terugbetalingsverhouding, tenzij daarnaast een echte, afzonderlijk beoordeelde rechtshandeling zoals aflossing plaatsvindt.
Een oplossing vóór jaarultimo moet werkelijk uitvoerbaar zijn
Onderzoek tijdig of aflossing, externe herfinanciering of een verantwoorde dividenduitkering past. Iedere route heeft eigen kosten, voorwaarden en belastinggevolgen. Een afspraak om later af te lossen is niet hetzelfde als een daadwerkelijk gewijzigde schuldpositie op de relevante datum.
Bereken bij dividend het netto bedrag dat voor aflossing beschikbaar is en de belasting die de BV moet afdragen. De pagina over dividend aan de DGA behandelt die bruto-nettoverhouding. Bij externe financiering moet duidelijk zijn wie werkelijk risico draagt en welke zekerheden worden gegeven. Vermijd een schijnoplossing waarbij geld alleen kort rondgaat zonder een inhoudelijke wijziging van de financiering. Laat de concrete transacties en timing beoordelen voordat bedragen worden overgemaakt of verrekend.
Bewaar een doorlopend fiscaal drempeloverzicht
Maak jaarlijks een aansluiting met beginschulden, opnames, rente, aflossingen en eindstanden. Voeg daar een afzonderlijk overzicht van eerder belaste fictieve voordelen en toegepaste drempelaanpassingen aan toe. Vergelijk de gegevens met de aangiften inkomstenbelasting en de administraties van de betrokken BV's.
Controleer ook veranderingen in partnerschap, aandelenbelang en woonplaats. Die kunnen een aanvullende fiscale beoordeling vragen die een simpele schuldcalculator niet afdekt. Bij afwijkingen tussen aangifte en administratie moet de oorzaak worden onderzocht voordat het volgende jaar wordt doorgerekend. De regeling voor excessief lenen blijft daarnaast gescheiden van de zakelijkheid van de aandeelhouderslening. Beide toetsen zijn nodig: het totale schuldenniveau bepaalt mogelijke box 2-heffing, terwijl de financieringsvoorwaarden en feitelijke nakoming hun eigen fiscale betekenis behouden.
Bronnen bij dit onderwerp
- Belastingdienst — Excessief lenen van bvGeraadpleegd op 2026-09-13
- Belastingdienst — Geld lenen van uw bvGeraadpleegd op 2026-09-13